Mehmed Emin Vahîd Paşa'nın Şerh-i Kasîde-i Dimyâtiyye (Mirkāt-ı Münâcât) isimli eserinde tasavvufî muhtevâ

ÖZ
\nNûreddîn ed-Dimyâtî’nin (ö. 921/1515) Kasîde-i Dimyâtiyye’si esmâ-i hüsnâ ile yapılan manzûm bir münâcâttır. Üzerine şerh, tahmîs ve tercüme çalışmaları yapılan eseri Türkçe olarak şerh edenlerden biri de son dönem Osmanlı bürokratlarından Mehmed Emîn Vahîd Paşa’dır (ö. 1244/1828). 
\nBu çalışmanın birinci bölümünde Nûreddîn ed-Dimyâti ve Vahîd Paşa, hayatları ve eserleri ekseninde tanıtılmış ayrıca Kasîde-i Dimyâtiyye etrafında oluşan literatür tespit edilmeye çalışılmıştır. 
\nİkinci bölümün ilk kısmında Mirkāt-ı Münâcât, Kasîde-i Dimyâtiyye’nin Türkçe şerhlerinden olan Fevâidü’l-Leâlî fî Beyâni Esmâi’l-Müteâlî ve Behcetü’l-Meâlî Şerhu Esmâillâhi’l-Müteâlî ile genel özellikleri, içeriği ve kaynakları açısından yer yer kıyaslanmak suretiyle incelenmiştir. İkinci kısmında kavramlar-konular ve esmâ-i hüsnâ ile kasîdenin beyitlerinin havâssı bağlamında Mirkāt-ı Münâcât’taki tasavvufî muhtevâ analiz edilmiştir. 
\nÜçüncü bölümde ise Mirkāt-ı Münâcât’ın nüshaları hakkında bilgi verilerek müellifine ait iki nüshanın karşılaştırıldığı çeviri yazısı yapılmıştır
\n
\n
\nİÇİNDEKİLER
\nÖZ………….\tI
\nABSTRACT\tII
\nÖNSÖZ………..\tIII
\nİÇİNDEKİLER\tIV
\nKISALTMALAR\tVI
\nGİRİŞ……….\t1
\n1.\tÇALIŞMANIN KONUSU, AMACI VE KAPSAMI\t1
\n2.\tÇALIŞMANIN KAYNAKLARI\t3
\nBİRİNCİ BÖLÜM\t8
\nNÛREDDÎN ED-DİMYATÎ VE MEHMED EMÎN VAHÎD PAŞA: BİYOGRAFİ VE LİTERATÜR\t8
\n1.\tNÛREDDÎN ED-DİMYÂTÎ\t8
\n2.\tKASÎDE-İ DİMYÂTİYYE\t12
\n2.1.\tKASÎDE-İ DİMYÂTİYYE ÜZERİNE YAPILAN TÜRKÇE ÇALIŞMALAR\t16
\n2.1.1.\tMehmed Emîn Vahîd Paşa: Mirkāt-ı Münâcât\t16
\n2.1.2.\tMehmed Saîd b. İbrâhîm b. Ömer: Dürr-i müntehabat-ı musaffâ alâ Kasîdeti’d-dimyâtî\t16
\n2.1.3.\tŞeyh İbrahim Nûreddîn el-Kâdirî: Fevâidü’l-leâlî fî beyâni esmâi’l-müteâlî\t17
\n2.1.4.\tMustafa Şükrî: Süllem-i Münâcât\t18
\n2.1.5.\tMustafa Behçet b. Muhammed Sâlim: Behcetü’l-meâlî şerhu esmâillâhi’l-müteâlî\t18
\n2.2.\tKASÎDE-İ DİMYÂTİYYE ÜZERİNE YAPILAN ARAPÇA ÇALIŞMALAR\t19
\n2.2.1.\tAhmed Zerrûk: el-Mevâhibü’s-seniyye fî havâssi nazmi’d-dimyâtiyye\t20
\n2.2.2.\tŞeyhü’l-İslâm Mehmed Es’ad Efendi: Tahmîsü’l-Kasîdeti’d-dimyâtiyye\t22
\n2.2.3.\tMehmed Akkirmânî: Şerhu tahmîsi’l-kasîdeti’d-dimyâtiyye\t24
\n2.2.4.\tYusuf b. Hüseyn el-Hüseynî: el-Fevâidü’l-mansûriyye şerhü'l-kasîdeti'd-dimyâtiyye\t25
\n2.2.5.\tMuhammed b. Ahmed eş-Şerîf el-Cezâirî: el-Kavlü’l-mütevâtî fî şerhi kasîdeti’d-dimyâtî\t26
\n2.2.6.\tAbdülfettâh es-Seyyid et-Tûhî: Şerhu’d-dimyâtiyye ve fevâidüha’r-ravhâniyye\t27
\n2.3.\tDİĞER ŞERHLER\t27
\n3.\tMEHMED EMİN VAHÎD PAŞA\t29
\n3.1.\tHAYATI………..\t29
\n3.2.\tESERLERİ………\t37
\n3.3.\tKÜTÜPHANESİ…\t41
\nİKİNCİ BÖLÜM\t45
\nMİRKĀT-I MÜNÂCÂT VE TASAVVUFÎ MUHTEVÂSI\t45
\n1.\tMİRKĀT-I MÜNÂCÂT: GENEL ÖZELLİKLERİ, İÇERİĞİ VE KAYNAKLARI\t45
\n2.\tTASAVVUFÎ MUHTEVÂ\t57
\n2.1.\tKAVRAMLAR VE KONULAR\t57
\n2.2.\tESMÂ-İ HÜSNÂ VE KASÎDE-İ DİMYÂTİYYE BEYİTLERİNİN HAVÂSSI\t68
\nÜÇÜNCÜ BÖLÜM\t76
\nMİRKĀT-I MÜNÂCÂT: ÇEVİRİ YAZI\t76
\n1.\tMİRKĀT-I MÜNÂCÂT NÜSHALARI\t76
\n2.\tÇEVİRİ YAZIDA İZLENEN YÖNTEM\t79
\n3.\tMİRKĀT-I MÜNÂCÂT ÇEVİRİ YAZISI\t80
\nSONUÇ…..\t251
\nEKLER……..\t255
\nEK1: ESMÂ-İ HÜSNÂNIN MİRKĀT-I MÜNÂCÂT’TA GEÇEN ANLAMI İLE HAVÂS VE UYGULAMASINA İLİŞKİN TABLO\t256
\nEK2: KASÎDE-İ DİMYÂTİYYE’NİN MİRKĀT-I MÜNÂCÂT’TA GEÇEN HAVÂS VE UYGULAMASINA İLİŞKİN TABLO….\t279
\nEK 3: MİRKĀT-I MÜNÂCÂT’IN VAHÎD PAŞA Y.E.K. NR. 1161 NÜSHASININ İLK SAYFASI\t286
\nEK 4: MİRKĀT-I MÜNÂCÂT’IN SÜLEYMÂNİYE Y.E.K, NÂFİZ PAŞA, NR. 758 NÜSHASININ İLK SAYFASI\t288
\nKAYNAKÇA\t290
\n
\n
\n
\n--------------------
\nABSTRACT
\nThe verse al-Qaṣīda al-Dimyāṭiyya, written by Nūr al-Dīn al-Dimyāṭī (d. 1244/1828), is a verse munājāt (supplications) made with al-asmāʾ al-ḥusnā. One of the Turkish commentators of this work, which itself has been the subject to commentary, estimation and translation studies, is Meḥmed Emin Vāḥid Pāshā (d. 1244/1828), a late Ottoman bureaucrat.
\nIn the first part of this study, Nūr al-Dīn al-Dimyāṭī and Vāḥid Pāshā are introduced within the scope of their lives and works, and an effort is made to determine the literature al-Qaṣīda al-Dimyāṭiyya gave rise to.
\nIn the second chapter, firstly the general features of Mirkāt-ı Münâcât, its content and its sources are examined, at times comperatively with Fevâidü’l-Leâlî fî Beyâni Esmâʾi’l-Müteʿâlî and Behcetü’l-Meʻâlî, two Turkish commentaries on al-Qaṣīda al-Dimyāṭiyya. Then, the sufi content in Mirkāt-ı Münâcât is analyzed in terms of concepts used in the text and its subject-matters as well as the Khawāṣṣ of al-asmāʾ al-ḥusnā and the qaṣīda ’s couplets.
\nIn the third chapter, firstly, manuscripts of Mirkāt-ı Münâcât are introduced. Then, relying on two different copies of the work, a transcription to Modern Turkish is provided.

Récupéré en direct depuis OpenAlex et désinversé. Les résumés ne sont pas conservés dans cette base de données : les index inversés représentent 8,6 Go des 9,3 Go de texte de la base, et le serveur dispose de 13 Go libres.