Świadomość zagrożeń dotyczących nadciśnienia w Polsce: stan obecny i sposób poprawy

Jeśli w przypadku uczestnikow badania WOBASZ zastosowac kryteria oceny przyjete w Panstwowych Egzaminach Specjalizacyjnych, to nie zaliczyli oni testu z wiedzy o nadciśnieniu tetniczym. Praca Piwonskiej i wsp. [1] wykazala, ze mniej niz 60% ankietowanych znalo wlaściwe odpowiedzi, a w odniesieniu do niektorych pytan, jak zagrozenia związane z nadciśnieniem, odsetek „prawidlowo zdających” byl o polowe mniejszy. Niestety, te niepokojące dane znajdują potwierdzenie takze w innych badaniach. W projekcie NATPOL obserwuje sie podobny odsetek osob wykazujących podstawową wiedze na temat nadciśnienia tetniczego. We wspolpracy z portalem MedOnet.pl przeprowadzono ankiete „Narodowy Test Zdrowia Polakow”, ktora m.in. oceniala znajomośc wartości wlasnego ciśnienia tetniczego (dostepny na stronie: http:// //www.medonet.pl/zdrowie-na-co-dzien,akcja-okresowa,887321,1,1,Narodowy-Test-Zdrowia-Polakow,index.html). Podsumowanie danych po wypelnieniu ankiety przez 120 530 internautow daje zblizony obraz: 37% z nich nie zna wartości wlasnego ciśnienia tetniczego. Nieco wiekszą wiedze wykazywaly kobiety i osoby wyksztalcone, a czynnikiem szczegolnie związanym ze znajomością ciśnienia tetniczego byl wiek. Nie stwierdziliśmy roznicy w zalezności od miejsca zamieszkania, podobnie wystepowanie choroby ukladu sercowo-naczyniowego w rodzinie w niewielkim stopniu wplywalo na odsetek osob znających wartośc swojego ciśnienia. Jeszcze gorsze wyniki dotyczyly znajomości stezenia cholesterolu (20% badanych) czy glukozy (26% uczestnikow testu). Rowniez w odniesieniu do powyzszych czynnikow ryzyka wystepowala zaleznośc miedzy wiedzą a plcią, wyksztalceniem i miejscem zamieszkania. Obecnośc choroby ukladu sercowo-naczyniowego w rodzinie zwiekszala odsetek osob znających wlasne stezenie cholesterolu z 19% (wywiad negatywny) do 25% (dodatni wywiad rodzinny). Oczywiście badana grupa nie byla losową probą ze spoleczenstwa, mozna nawet przypuszczac, ze zawierala nadreprezentacje wyksztalconych mieszkancow duzych miast, ktorzy cześciej korzystają z internetu. W Narodowym Teście Zdrowia Polakow bralo udzial 61% kobiet, wyzsze wyksztalcenie deklarowalo 49% uczestnikow, 43% ankietowanych mieszkalo w miastach liczących powyzej 100 000 osob. Średni wiek uczestnika wynosil 41 lat. Wszystkie dostepne dane są zatem zgodne: wiedza na temat podstawowych zagrozen dla zdrowia jest niedostateczna, co potwierdzają takze wyniki badania Piwonskiej i wsp. [1]. Co szczegolnie niepokoi, to brak widocznych korzystnych tendencji w trakcie ostatnich kilkunastu lat. Wcześniejsze edycje badania NATPOL dokumentują znajomośc wartości ciśnienia tetniczego u 71% badanych w 1994 r. i 65,5% w 1997 r. [2]. Tymczasem w ostatnich latach ma miejsce wiele dzialan, ktore wykorzystują wszystkie dostepne media jako nośniki informacji. Promocja zdrowia i aktywności edukacyjne znajdują sie takze w programach szkolnych oraz projektach organizowanych i finansowanych przez panstwo (POLKARD) czy przemysl farmaceutyczny. W ostatnich latach zwiekszyla sie liczba chorych z nadciśnieniem leczonych skutecznie — z 12% w 2002 r. do 26% w 2011 r. (dane z badania NATPOL). Ale takze wyniki tych samych badan (NATPOL 2011) wskazują, ze 32% doroslych w Polsce nie ma postawionej diagnozy nadciśnienia, a 9% mimo wiedzy o chorobie nie podejmuje leczenia (Konferencja prasowa, 19 września 2011). Autorzy pracy opisują stan rzeczy i jako rozwiązanie proponują opracowanie programow edukacyjnych skierowanych do mezczyzn i osob niewyksztalconych. W ich tworzeniu i wdrazaniu najlepiej skorzystac z gotowych, sprawdzonych wzorow. Nalezy do nich realizowany od 1999 r. w Kanadzie Narodowy Program Nadciśnieniowy (CHEP, Canadian Hypertension Education Program), ktory obejmuje liczne aktywności edukacyjne kierowane do pracownikow opieki zdrowotnej, ale takze do edukatorow i samych pacjentow. W chwili jego rozpoczecia tylko 13% chorych bylo skutecznie leczonych, a jedynie 45% badanych znalo swoje ciśnienie tetnicze, a nie wiecej niz 25% potrafilo wymienic powiklania nadciśnienia tetniczego. Po kilku latach funkcjonowania programu odsetek nieświadomych zmalal do 16,7%, a liczba chorych skutecznie leczonych zwiekszyla sie do 65,7%, czemu towarzyszy stala redukcja liczby powiklan sercowo-naczyniowych. Od 1999 r. liczba zgonow wywolanych udarem maleje o 3%, zawalem — 2,1%, a niewydolnością serca — 4,3% na rok trwania programu [3]. Dzialania edukacyjne i uświadamiające kierowane do pacjentow nie są prowadzone „akcyjnie”, ale stanowią nieodlączną i stalą cześc CHEP — realizują je lekarze, pielegniarki i edukatorzy oplacani z zaplanowanego budzetu. I to jest koncowy wniosek, jaki powinni zamieścic Autorzy w swojej pracy.

Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.