Bibliographic record
Abstract
Recenzja/ReviewPolski Zakład Wydawnictw Lekarskich w 2022 r. wydał książkę wyjątkową, jakiej w tym wieku jeszcze na polskim rynku wydawniczym nie było -"Psychofarmakologię kliniczną" pod redakcją naukową prof.dr.hab.med.Janusza Rybakowskiego.Do współpracy zaproszono wybitnych polskich psychiatrów, specjalistów farmakologów i neurobiologów.W pierwszym rozdziale Janusz Rybakowski przedstawił rys historyczny psychofarmakologii klinicznej.Autor omówił narodziny i rozwój psychofarmakologii rozumianej jako dziedzina wiedzy zajmująca się stosowaniem środków farmakologicznych w leczeniu objawów psychopatologicznych. Psychofarmakologia sensu stricto -jak pisze autor -liczy właściwie ok.70 lat, ale to właśnie ona całkowicie odmieniła psychiatrię, pozwalając na "reorientację paradygmatu terapeutycznego psychiatrii i upodabniając ją do innych dziedzin medycyny".Redaktor Janusz Rybakowski przedstawia systematycznie dzieje narodzin leczenia psychotropowego oraz rozwój leków z poszczególnych grup -przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, anksjolitycznych, normotymicznych, prokognitywnych.W obszernym wstępie czytelnik może się zapoznać z podstawami autonomii funkcjonalnej mózgu (rozdział autorstwa Marii Kossut) oraz z zarysem neurochemii ośrodkowego układu nerwowego (autorem tej części jest Piotr Maciejak).Jerzy Samochowiec omówił zasady nomenklatury leków psychotropowych (aktualne oraz oparte na neuronauce).W kolejnych rozdziałach czytelnik znajdzie informacje o lekach z poszczególnych grup: przeciwpsychotycznych (autorzy: Marcin Siwek i Krzysztof Wojtasik-Bakalarz), przeciwdepresyjnych (Piotr Gałecki i Katarzyna Bliźniewska-Kowalska), normotymicznych (Janusz Rybakowski), prokognitywnych (Jakub Kaźmierski i Radosław Magierski), anksjolitycznych i nasennych (Adam Wichniak), stymulujących (Adam Wichniak i Alekasandra Wierzbicka) oraz lekach stosowanych w uzależnieniach (Bogusław Habrat).Szczególną uwagę zwraca podrozdział autorstwa Janusza Rybakowskiego poświęcony lekom o działaniu psychotropowym, w którym omówiono stosowanie w psychiatrii środków psychodelicznych.W ostatnim rozdziale tej części Tomasz Szafrański przybliża czytelnikowi ważny temat badań klinicznych nad lekami psychotropowymi.Przedstawia definicje i zasady (w tym etyczne), charakteryzuje specyfikę prowadzenia takich badań, proces rejestracji nowych leków, a także analizuje wybrane problemy dotyczące tych procesów.Druga część opracowania nosi tytuł "Farmakoterapia wybranych jednostek psychiatrycznych".W poszczególnych rozdziałach omówiono dokładnie farmakoterapię: schizofrenii (rozdz.14 autorstwa Marka Jaremy), choroby afektywnej dwubiegunowej (rozdz.15 -Janusz Rybakowski), depresji (rozdz.16 -Piotr Gałecki i Katarzyna Bliźniewska-Kowalska), zaburzeń ze spektrum autyzmu (rozdz.17 -Filip Rybakowski), zespołu obsesyjno-kompulsyjnego (Piotr Gałecki), zespołów lękowych (Sławomir Murawiec i Piotr Gałecki) i zespołów stresowych (Janusz Heitzman) (rozdz.18-20), ADHD u dzieci i dorosłych (rozdz.21 autorstwa Tomasza Wolańczyka), zespołów otępiennych (rozdz.22 -Tomasz Sobów), uzależnienia od alkoholu (rozdz.23 -Marcin Wojnar), zaburzeń używania substancji/uzależnień od wybranych substancji innych niż alkohol oraz farmakoterapię tzw.nałogów behawioralnych (rozdz.24 i 25 autorstwa Bogusława Habrata), zaburzeń odżywiania (rozdz.26 -Katarzyna Kucharska i Dariusz Włodarek), zaburzeń seksualnych (rozdz.27 -Marek Krzystanek), zaburzeń snu (rozdz.28 -Adam Wichniak i Aleksandra Wierzbicka).W ostatnim rozdziale tej części Marek Krzystanek przybliża czytelnikowi bardzo kontrowersyjne i ciekawe zagadnienie farmakologicznych prób leczenia zaburzeń osobowości.Autorzy poszczególnych rozdziałów -wybitni specjaliści -poruszają również temat rozpoznawania (nowych kryteriów diagnostycznych) i teoretycznych modeli patogenetycznych danych jednostek chorobowych oraz omawiają rolę psychoterapii w leczeniu zaburzeń psychicznych.Część trzecia obejmuje zagadnienia specjalne dotyczące leczenia psychofarmakologicznego w XXI w.W pierwszym rozdziale tej części przedstawiono jakże istotne współcześnie i ciągle rozwijające się zagadnienie farmakogenetyki leków psychotropowych.Autorki Joanna Pawlak i Monika Dmitrzak-Węglarz omawiają znaczenie farmakogenetyki w praktyce klinicznej i prezentują najnowsze dane dotyczące poszczególnych grup leków psychotropowych.
Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.
How this classification was reachedexpand
Full frame machine prediction
Teacher imitationNot calibrated prevalence, not ground truth. Human validation pending. The Gemma side is a direct model label for every work in the frame, read from the title-only record. The Codex side is a classifier learned from the 10,348 direct Codex labels and calibrated to design-weighted sample rates; fields without enough sample support carry no Codex call. Candidate is the union of the two sides; consensus is their intersection. These outputs are machine_predicted_unvalidated and are not human labels.
Distilled classifier scores by category (both heads)
| Category | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Metaresearch | 0.008 | 0.064 |
| Meta-epidemiology (narrow) | 0.001 | 0.001 |
| Meta-epidemiology (broad) | 0.002 | 0.001 |
| Bibliometrics | 0.003 | 0.001 |
| Science and technology studies | 0.001 | 0.001 |
| Scholarly communication | 0.005 | 0.003 |
| Open science | 0.002 | 0.002 |
| Research integrity | 0.002 | 0.005 |
| Insufficient payload (model declined to judge) | 0.279 | 0.212 |
Machine scores (provisional)
The two teacher heads of the student model, read on this work. A score orders the frame for review; it never asserts a category, and the validation status ships verbatim with every row.
Baseline scores from an immature model (maturity gate not passed, 7 training rounds). Scores rank; they never assert a category.
score_only:v0-immature-baseline · verbatim from the scoring run: score_only means the number may rank works, and no category label ships from itClassification
machine, unvalidatedMachine predicted; a candidate call from one source (direct Gemma or distilled Codex), not a consensus.
How this classification was reached, model by model and score by score, is at the end of the page under "How this classification was reached".