Seramik Etnoarkeolojisi, Urartu Çanak Çömleği Üzerine Bir Araştırma, Örnek Çalışma Alanları Van ve Bitlis
Bibliographic record
Abstract
Atilla Batmaz Anadolu coğrafyasında en az bilinen Doğu Anadolu çömlekçi geleneğinin izlerini aramak amacıyla sürdürdüğü araştırmasını bu yayında bütüncül bir şekilde değerlendirmiştir. Bu çalışma yerel malzemenin sağladığı imkanları teknolojiye dönüştürmek ve bundan ekonomik gelir elde etmek seramik geleneğinin sürdürebilirliğini belgeleyen bir çalışmadır. Ülkemiz için seramik etnoarkeolojisi oldukça önemli bir çalışma alanıdır. Doğu Anadolu coğrafyasında köylerin ekonomik gelirlerini oluşturan alanlardan biri olan seramik üretimi zanaatçı, el sanatları aynı zamanda tarımla geçinen köy modeli içinde incelenmiştir. Bölgede hakim olan Urartu 1.Bin seramik geleneği ve usta kültürünü bölgede halen üretim yapan Van-Bardakçı ve Bitlis-Kavakbaşı köylerinden üretim zinciri, ürün form tipleri ve kullanım fonksiyonları ve bu kapların yakın çevre ile Pazar ilişkisini de inceleyen yayın arkeolojiyi günlük yaşamla biraraya getiren etnoarkeoloji konusunda öne çıkar. Bölgede ilk araştırmalarda bulunan ve yayınlayan Prof. Güngör Güner’in Anadolu’da Yaşamakta Olan İlkel Çömlekçiliği adlı eseri kaynak kitap olarak Anadolu’da ziyaret ettiği tüm üretim merkezlerini içerir. Van-Bardakçı ve Bitlis-Kavakbaşı köylerinde halen devam etmekte olan seramik üretim geleneğinin önemi 1974 yılında Güner’in de gittiği Bardakçı Köyü’nde kalan son çömlekçi ustası Osman Eşme’nin çalışma yönteminin çalışılmasıdır. Hammadde çeşitleri, çıkarılması, atölyeye nakli, kilin çalışılabilecek kıvama getirilmesi, fırının inşası, ürünlerin biçimlendirilmesi, kurutulma süreçleri, fırınlamaya kadar tüm detaylar belgelenmiştir. Seramik Arkeolojisi tarihindeki yerini alan bu eserde bir astar bezeme yöntemi olan terra sigillata yönteminin Urartulularca da uygulanmış olması, günümüzde Bardakçı köyü ve Bitlis’e bağlı Kavakbaşı, Günkırı köylerinde üretilen güveç vb. ürünlerin yüzeylerinde de halen uygulanmasının nedeninin kilin özelliğine bağlı olduğu bilgisi verilmiştir. Bölgede üretimde önemli olan fırın tipi ve yapısı, kil örneklerinin özellikleri incelenmiştir. Bitlis’in Mutki ilçesine bağlı Kavakbaşı ve Güroymak ilçesine bağlı Günkırı köylerindeki kırmızı astarlı ve parlak çanak çömlekler temel alınarak astar denemeleri yapılmıştır. Bitlis, Kavakbaşı ve Günkırı köylerinin kadınlar tarafından gerçekleştirilen “ev tipi üretim” faaliyetlerini belgeleyen eser kadınların da ekonomiye katkılarının belgeleridir. Kitapta sunulan Bardakçı ve Kavakbaşı Köyü’nün seramik geçmişi ve üretimi hakkında bilgiler Bardakçı köyü çömlekçiliği ve Bardakçı kilinin çömlekçilikte kullanımı bölgenin hammadde potansiyeli açısından bir belgedir.
Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.
How this classification was reachedexpand
Full frame machine prediction
Teacher imitationNot calibrated prevalence, not ground truth. Human validation pending. The Gemma side is a direct model label for every work in the frame, read from the title-only record. The Codex side is a classifier learned from the 10,348 direct Codex labels and calibrated to design-weighted sample rates; fields without enough sample support carry no Codex call. Candidate is the union of the two sides; consensus is their intersection. These outputs are machine_predicted_unvalidated and are not human labels.
Distilled classifier scores by category (both heads)
| Category | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Metaresearch | 0.001 | 0.003 |
| Meta-epidemiology (narrow) | 0.001 | 0.000 |
| Meta-epidemiology (broad) | 0.001 | 0.001 |
| Bibliometrics | 0.001 | 0.002 |
| Science and technology studies | 0.002 | 0.002 |
| Scholarly communication | 0.006 | 0.003 |
| Open science | 0.001 | 0.002 |
| Research integrity | 0.001 | 0.002 |
| Insufficient payload (model declined to judge) | 0.025 | 0.005 |
Machine scores (provisional)
The two teacher heads of the student model, read on this work. A score orders the frame for review; it never asserts a category, and the validation status ships verbatim with every row.
Baseline scores from an immature model (maturity gate not passed, 7 training rounds). Scores rank; they never assert a category.
score_only:v0-immature-baseline · verbatim from the scoring run: score_only means the number may rank works, and no category label ships from itClassification
machine, unvalidatedMachine predicted; a candidate call from one source (direct Gemma or distilled Codex), not a consensus.
How this classification was reached, model by model and score by score, is at the end of the page under "How this classification was reached".