KRONİK HASTALIĞI OLAN YAŞLI BİREYLERDE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI, SAĞLIK ALGISI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

Başlık:KRONİK HASTALIĞI OLAN YAŞLI BİREYLERDE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI, SAĞLIK ALGISI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERTitle:INVESTIGATION OF HEALTH LITERACY, PERCEPTION OF HEALTH AND RELATED FACTORS IN ELDERLY PATIENTS WITH CHRONIC ILLNESSÖzet:Amaç:Araştırma kronik hastalığıolan yaşlı bireylerde sağlık okuryazarlığı, sağlık algısı ve ilişkilifaktörleri incelemek amacıyla yürütülmüştür.Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkiselçalışma bir üniversite hastanesinde iç hastalıkları kliniklerinde yataraktedavi gören 65 ve üzeri yaş grubunda gönüllü 550 bireyle yürütülmüştür. Birey tanıtıcı anket formu ve SağlıkOkuryazarlığı Ölçeği kullanılarak yüzyüze görüşme ile toplanmıştır. VerilerSPSS 15 paket programı kullanılarak sayı yüzde dağılımları, Student t testi,Anova varyans analizi, korelasyon, regresyon analizi ve Bonferroni ilerivaryans analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bireylerin; % 54.9’u kadındır,%69.6’sı evli ve %39.6’sı 65-74 yaş grubunda olup. %34.7’si sağlığını ortadüzeyde, %35.3’ü de yaşam kalitesiniorta düzeyde algılamaktadır. Sağlık hizmetlerine erişmede %51.3’ü çok zorlukçektiğini belirtmiştir. Bireylerin sağlık okuryazarlığı ölçeği puan ortalaması87.96±13.89’dır. Alt ölçeklerin (uygulama, erişim, anlama ve uygulama) maddepuan ortalamaları 17.73±3.28 ile 28.60±5.03 arasındadır. Kadınların erkeklere, 65-74yaş arası bireylerin diğer yaş gruplarına, evli bireylerin bekar olanlara, liseve üzeri eğitim almış grubun daha az eğitim alan gruplara, çalışanlarınçalışmayanlara göre puan ortalaması daha yüksektir. Sağlığını iyi ve çok iyialgılayan, yaşam kalitesini iyi ve çok iyi olarak değerlendiren, sağlık hizmetlerine erişmede hiç zorlukyaşamayan bireylerinsağlık okuryazarlığı puanı daha yüksektir. Kronik hastalık sayısı vekronik hastalık süresi ile sağlık okuryazarlığı ölçeği puan ortalamalarıarasında anlamlı bir ilişki gözlenmedi. Hastaneye yatma sayısı ve acil servisebaşvurma sayısı arttıkça ölçek puanının düştüğü belirlendi. Sonuç: Yaşlıların okuryazarlık düzeyi“az zorluk çekiyorum ile biraz zorluk çekiyorum” düzeyi arasında bulunmuştur. Algılanan sağlık düzeyi ve yaşam kalitesidüzeyi yükseldikçe bireylerin okuryazarlık puanı da artmıştır. Yaş grubu,cinsiyet, eğitim durumu, en uzun yaşanılan yer, sağlık algısı, sağlıkhizmetlerine erişim sağlık okuryazarlığı en çok etkileyen değişkenlerdir. Çalışmanındaha geniş örneklemde yapılması ve hemşirelerin yaşlı bireylere sağlık eğitimi vedanışmanlık etkinliklerinden önce sağlık okuryazarlık durumlarınıdeğerlendirmeleri önerilebilir.Abstract:Aim:The aim was to investigate the health literacy, perceptionof health and related factors in elderly patients with chronic illnesses.Material andmethods: Descriptive and correlational research was carried out with 550 volunteer elderly patients between the ages of65 and over, in a University Hospital. Data was gatheredby using a questionnaire form consisting 30 questions and Health Literacy Scale.Data was evaluated by using SPSS 15 program.Results: 54.9% of the elderly was woman, 69.9% wasmarried, and 39.6% were between the ages of 65-74. Of the elderly 34.7%perceived his/her health at medium level, and 51.3% of them perceived his/her quality of life atmedium level, 51.3% had much difficulty in utilizing health services. Meanscore of health literacy scale was 87.96±13.89 and the mean scores forsubscales were between17.73±3.28 and 28.60±5.03. Those between the ages 65-74,married and those who has a high school level of education and employed has higher scale scores. Mean values of the overall health literacy score and sub-scale scores were higher amongelderly who perceived a good health status and good quality of life and who hasno trouble in utilizing health services. No statistical relation was foundbetween the number of chronical disease, the duration of the disease and scalescore. As the episodes of admission to hospital and to emergency increased, thescale score decreased. Conclusion: Elderly patients’ health literacylevel was between with little difficultyand with some difficulty level. Scale score increased as the level of perceivedhealth status and quality of life increased. Age, gender, status of education,the local area, perception of health and utilization of health services werethe effective factors in health literacy. It was suggested to implement the research in large sample, to evaluate thehealth literacy of the elderly in the hospital.Anahtar kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, sağlıkdurumu, kronik hastalık, yaşlıKeywords:Health literacy, level of health, chronic disease, elderlyDestekleyen kurumlar: YOKTURKaynakça:ADA. Standards ofMedical Care in Diabetes—2012. Diabetes Care 2012;35: 11–63. Aslantekin F,Yumrutaş M. Sağlık Okuryazarlığı ve Ölçümü.TAF Prev Med Bull2014;13(4):327-334.Aras Z, BayıkTemel A. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğinin Türkçe Formunun Geçerlilik veGüvenirliğinin Değerlendirilmesi. F.N. Hem. Derg 2017; 25(2): 85-94.Baker DW, ParkerRM, Williams MV, & et al. Health Literacy and the Risk of HospitalAdmission. J Gen Int Med 1998;13(12): 791-798.Baker DW.The Mean in Hand theMeasure of Health Literacy. International Medicine 2006; 21,878-883.Bayık Temel A,Özsoy S, Uysal A, & et al Yaşlılarda Sağlık Anlayışı. Aile ve Toplum 2009;4(16):95-105.Beauchamp A,Buchbinder R, Dodson S, & et al. Distribution of Health Literacy Strengthsand Weaknesses Across Socio-Demographic Groups: A Cross-Sectional Survey Usingthe Health Literacy Questionnaire (HLQ). BMC Public Health 2015; 15:67.Bilir N. SağlıkOkuryazarlığı. Türk J Public Health 2014; 12(1): 61-68.Brewer NT., TzengJP., Lillie SE., & et al. Health Literacy and Cancer Risk Perception: Implicationsfor Genomic Risk Communication. Med Decis Making 2009;29: 157-166.Canadian Councilon Learning. Health Literacy in Canada Initial Result from The InternationalAdults Literacy and Skills Survey. 2007. Retrieved July 31, 2017, from https://books.google.com.tr/books/about/Health_Literacy_in_Canada_Initial_Result.html?id=1n-PoAEACAAJ&redir_esc=y.Çalıştır B,Dereli F, Ayan H & et al. Muğla il Merkezinde Yaşayan Yaşlı BireylerinYaşam Kalitelerinin İncelenmesi, Turkish Journal of Geriatrics, 2006;9(1):30-33.Çınarlı İ. SağlıkEnformasyonu ve Sağlık Enformasyonu ve Sağlık Okuryazarlığı. GalatasaraySağlığa ve Sosyal Politikalara Bakış 2014;19 :20-25.Dişçigil G,Tekinç N., Anadol Z & et al. Toplum İçinde Yaşayan ve Bakımevinde KalanYaşlılarda Polifarmasi. Türk Geriatri Dergisi 2006;9(3):117-121.Doyle G,Cafferkey K, Fullam J. The European Health Literacy Survey: Results FromIreland. April 2012. Retrieved July 28, 2017, from http://healthliteracy.trinityseven.biz/wp-content/uploads/2010/11/EU-Health-Literacy-Survey-Full-Report.pdf. Durusu-Tanrıöver M, Yıldırım H H ,Demiray-Ready F.N& et al. TürkiyeSağlık Okuryazarlığı Araştırması (1.Baskı), Sağlık-Sen Yayınları-25 Ankara(2014). Retrieved July 31, 2017, from http://www.sagliksen.org.tr/cdn/uploads/gallery/pdf/8dcec50aa18c21cdaf86a2b33001a409.pdf.Eichler K, WieserS, Brügger U., The Costs of Limited Health Literacy: A Systematic Review. InternationalJournal of Public Health 2009;4(5);313-324.Erengin H,Dedeoğlu N. Saglıgı Ölçmenin Kolay Bir Yolu: Algılanan Saglık. Toplum ve Hekim1997;12(77):11-16.Eser E, Eser S,Özyurt B & et al. Perception ofQuality Of Life by a Sample of Turkish Older Adults: Whoqol-Old Project TurkishFocus Group Results, Turkish Journal of Geriatrics 2005; 8(4): 169-183.Eser S, Saatlı G, Eser E, Baydur H, Fidaner C.Yaşlılar İçin Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Modülü WHOQOL-OLD: TürkiyeAlan Çalışması Türkçe Sürüm Geçerlilik ve Güvenilirlik Sonuçları. TürkPsikiyatri Dergisi 2010; 21(1): 37-48.Federman A D,Wolf M S, Sofianou A & et al . Asthma Outcomes Are Poor Among Older AdultsWith Low Health Literacy. Journal of Asthma 2014; 51(2): 162-167.Freedman DA,Bess KD,Tucker HA&et al. Public Health Literacy Defined. American Journal of Preventive Medicine 2009; 36(5):446-51.Gazmararian JA,Williams MV, Peel J & et al. Health Literacy and Knowledge of ChronicDisease. Patient Education Counseling 2003;51(3): 267-275. Golin CE, Liu H,Hays RD & et al A Prospective Study of Predictors of Adherence toCombination Antiretroviral Medication. J Gen Intern Med 2002;17(10): 756-765.HacettepeÜniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü.“Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması2013”.T.C. Kalkınma Bakanlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye. 2014. Retrieved July28, 2017, from http://www.hips.hacettepe.edu.tr/tnsa2013/rapor/TNSA_2013_ana_rapor.pdf. HLS-EU CONSORTIUM(2012): Comparative report of health literacy in eight EU member states. TheEuropean Health Literacy Survey HLS-EU, online publication: Retrieved July 31, 2017, from http://www.health-lıteracy.eu. Idler EL,Benyamaini Y. Self Rated Health and Mortality: A Review of Twenty SevenCommunity Studies. J. Health Society Behavior 1997;38: 21-37. Ishikawa H,Kiuchi T. Health Literacy and Health Communication. BioPsychoSocial Medicine2010;4: 18-21.Iwata I, MunshiMN. Cognitive and Psychosocial Aspects of Caring for Elderly Patients withDiabetes. Curr Diab Rep. 2009;9: 140-146. Jessup R L,Osborne R H, Beauchamp A, & et al. Health literacy of Recently HospitalisedPatients: A Cross-Sectional Survey Using the Health Literacy Questionnaire(HLQ). BMC Health Services Research BMC series – open, inclusive and trusted2017, 17:52 July 8, 2014.Retrieved July 31, 2017, from http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0008/190655/e96854.pdf.Kaplan GA,Camaeho T. Perceived Health and Mortality: A Nine-year Follow-up of The HumanPopulation Laboratory Cohort. Am .J.Epidemiol. 1983;117: 292-304.Kickbusch I.“Improving Health Literacy in the European Union: Towards A Europe Of Informedand Active Health Citizens” “Improving Health Literacy – A Key Priority ForEnabling Good Health in Europe.” European Health Forum Gaste

Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.