Kent tarihi araştırmalarında mekânbilimsel bir yaklaşım olarak kentsel morfoloji
Bibliographic record
Abstract
Kent tarihi yazımında toplumsal, kültürel ve ekonomik olguları kent mekânıylailişkilendiren çalışmaların göreli olarak yeni olduğu görülür. Buna karşılık, kentlerin mekân boyutuyla çalışılmaya başlanması 19. yüzyıldan itibaren Coğrafya disiplini içerisindegerçekleşmiş, bu bağlamda kentlerin makroformu ve biçimlenmelerinin oluşum vedönüşümü üzerinde karşılaştırmalı çalışmalar Kentsel Coğrafya alanının konularınıoluşturmuştur. Aynı dönemde Arkeolojinin gelişmesiyle, tarih öncesinden bu yanakendiliğinden oluşmuş insan yerleşmeleri yanında planlı yerleşmelerin varlığının gün ışığaçıkması kent formuna yönelik araştırmaların gelişmesine önemli bir ivme kazandırmıştır.Mimarlık tarihi yazımında bu gelişmenin etkileri belirgin biçimde ortaya çıkar. Yüzyıldönümünde Şehircilik ve/veya Şehir Planlama’nın bir disiplin olarak oluşumu aşamasında,kent makroformu ve kentsel biçimlenme sorunsalına odaklanan kent tarihi araştırmaları,yeni disiplinin epistemolojisinin oluşumunda kaynaklık etmiştir. Poëte, Lavedan, Geddesve Mumford’un çalışmaları bu kapsamda düşünülebilir. 20. Yüzyılın ikinci yarısında iseBenovolo, Kostoff vd. kent formu ve kentsel ve kamusal mekânlarının biçimlenmesineodaklanan yapıtlarıyla öne çıkarlar. Bu dönemde, kentsel morfoloji ve mimari tipoloji – tipo-morfoloji- araştırmaları “operasyonel tarih” yaklaşımıyla mimarlık ve kentsel tasarımalanlarında, uygulamayı da yönlendirecek olan bir kuram ve araştırma alanı olarak ortayaçıkmış ve gelişmiştir. Türkiye’de ise kent formu ve kentsel mekân odaklı çalışmalarınözellikle Şehircilik ve Mimarlık Tarihi alanında geliştiği söylenebilir. Fransız mimar vesanat tarihçi Albert Gabriel, tarihi kentler üzerinde gerçekleştirdiği çalışmalarla Türkiye’dekentsel morfoloji çalışmalarında öncü olmuştur. Kemal Ahmet Arû, Doğan Kuban, GönülTankut ve Sevgi Aktüre ise yakın dönemde kent ve şehircilik tarihine, her zaman adıkonmasa da kentsel morfoloji yaklaşımıyla önemli katkılarda bulunmuşlardır.Bu bildiride, uluslararası bağlam içerisinde, geçmişten bugüne Türkiye’de kent tarihiyazımında kentsel morfoloji çalışmalarının katkıları ve yeri örnekler üzerinden tartışılacaktır.
Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.
How this classification was reachedexpand
Full frame machine prediction
Teacher imitationNot calibrated prevalence, not ground truth. Human validation pending. The Gemma side is a direct model label for every work in the frame, read from the title-only record. The Codex side is a classifier learned from the 10,348 direct Codex labels and calibrated to design-weighted sample rates; fields without enough sample support carry no Codex call. Candidate is the union of the two sides; consensus is their intersection. These outputs are machine_predicted_unvalidated and are not human labels.
Distilled classifier scores by category (both heads)
| Category | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Metaresearch | 0.002 | 0.002 |
| Meta-epidemiology (narrow) | 0.001 | 0.000 |
| Meta-epidemiology (broad) | 0.001 | 0.001 |
| Bibliometrics | 0.001 | 0.001 |
| Science and technology studies | 0.003 | 0.002 |
| Scholarly communication | 0.005 | 0.003 |
| Open science | 0.001 | 0.003 |
| Research integrity | 0.002 | 0.002 |
| Insufficient payload (model declined to judge) | 0.035 | 0.008 |
Machine scores (provisional)
The two teacher heads of the student model, read on this work. A score orders the frame for review; it never asserts a category, and the validation status ships verbatim with every row.
Baseline scores from an immature model (maturity gate not passed, 7 training rounds). Scores rank; they never assert a category.
score_only:v0-immature-baseline · verbatim from the scoring run: score_only means the number may rank works, and no category label ships from itClassification
machine, unvalidatedMachine predicted; a candidate call from one source (direct Gemma or distilled Codex), not a consensus.
How this classification was reached, model by model and score by score, is at the end of the page under "How this classification was reached".