Werken aan de warmtetransitie in wijken, buurten en dorpen:Inzichten uit een enquête-studie onder betrokkenen in Gelderse Wijken van de Toekomst

Colofon LeeswijzerAfgelopen jaren is er door alle stakeholders en belanghebbenden in het Gelderse hard gewerkt aan de verduurzaming van de gebouwde omgeving.Met als doel de CO2 uitstoot te verminderen.Om een zo concreet mogelijk beeld te krijgen van de uiteindelijke resultaten uit dat harde werken, is er vanuit het ondersteuningsteam Wijk van de Toekomst een onderzoek uitgevoerd in samenwerking met de Tilburg University.Door middel van een enquête zijn betrokkenen in de Gelderse wijken, buurten en dorpen ondervraagd.De uitkomsten daarvan staan in bijgaande studie.In de studie vind je de antwoorden op een aantal onderzoeksvragen die centraal stonden:• Hoe kijken verschillende partijen naar succes van een wijkgerichte aanpak voor de energie-en warmtetransitie?• Wat kunnen we zeggen over de mate van succes van de wijkgerichte aanpakken voor de energie-en warmtetransitie?• Wat kunnen we zeggen over (verschillen in) condities en aanpakken tussen wijken?Door bijgaande studie te lezen hopen wij dat je meer inzicht krijgt in de ervaringen en resultaten uit de Gelderse wijken, buurten en dorpen.Ook word je meegenomen in de kenmerken van de warmtetransitie in de wijk .Het is mooi als je deze oogst weer kan gebruiken voor jouw eigen werk in de praktijk van de warmtetransitie.Veel leesplezier en nieuwe inzichten toegewenst! InleidingWijk van de Toekomst begon in 2015 met een aantal enthousiaste bewoners en ambtenaren uit Gelderland die samen een lerend netwerk vormden.De focus ligt op het toekomstbestendig maken van de energie-en warmtevoorziening in de wijken, dorpen en buurten en bijdragen aan het verminderen van CO2-uitstoot.Dit netwerk, wat van begin af aan ondersteund is door het Gelders Energieakkoord en de Provincie Gelderland, is nu, anno 2024, uitgegroeid tot een netwerk van mensen en organisaties die op meer dan 130 plekken in Gelderland hard aan het werk zijn.Eén van de grote uitdagingen in dit soort transities is het meten van succes om op basis daarvan te kunnen bepalen wat werkt onder welke omstandigheden.Een andere uitdaging waar we al vanaf het begin tegenaan liepen is het schakelen tussen de doelstelling voor de energietransitie -het sectorale -en de realiteit in de wijk -het integrale.Afhankelijk van wie je het vraagt kun je andere antwoorden krijgen op de vraag wat 'succes' betekent, hoe succesvol de transitie in een wijk verloopt en waardoor dat komt.Nu we aan het eind zijn gekomen van vier jaar ondersteuning, waarin het programma groeide van 19 naar meer dan 130 wijken, buurten en dorpen, wilden we via dit onderzoek dieper in deze vragen duiken.Dit doen we middels een enquête-onderzoek onder betrokkenen in de Gelderse wijken.In dit rapport staan de volgende onderzoeksvragen centraal:1.Hoe kijken verschillende partijen naar succes van een wijkgerichte aanpak voor de energie-en warmtetransitie? 2.Wat kunnen we zeggen over de mate van succes van de wijkgerichte aanpakken voor de energie-en warmtetransitie?3.Wat kunnen we zeggen over (verschillen in) condities en aanpakken tussen wijken?Met dit onderzoek hopen we meer inzicht te krijgen in de ervaringen van verschillende partijen die in de Gelderse wijkwarmtetransitie werken.We zijn met dit onderzoek ook op zoek gegaan naar resultaten die bereikt zijn in deze gebieden, en we hebben gezocht naar bepaalde karakteristieken die, alleen of in samenhang, een wijk of aanpak kenmerken.Op basis van de uitkomsten formuleren we suggesties voor beleid en strategie, en voor de mensen die in de praktijk van de wijken aan de transitie werken.De conclusies en resultaten worden beschikbaar gesteld voor het breder publiek om de wijkwarmtetransitie te versnellen.We hopen dat de resultaten en conclusies uit dit onderzoek hiermee een bijdrage leveren aan de klimaatdoelstellingen. Onderzoeksaanpak Opstellen vragenlijstDe vragenlijst is opgesteld door het ondersteuningsteam van Wijk van de Toekomst tijdens de maanden februari en maart 2024, met feedback vanuit Tilburg University op meerdere momenten¹.De vragenlijst bestond uit 25 inhoudelijke vragen, een combinatie van multiple-choice vragen, schalen (meestal met vijf punten) en open vragen ter toelichting.Alleen de eerste vraag, waarin respondenten moesten invullen vanuit welke wijk ze de vragenlijst invulden, was verplicht.De vragenlijst werd voorafgegaan door een privacy-statement, waarin de respondenten werden geïnformeerd over opslag en delen van data, en privacy; alle respondenten moesten actief hun akkoord met de voorwaarden aangeven voordat ze door konden naar de vragenlijst.In verband met privacy zijn verder geen persoonlijke gegevens (zoals leeftijd of gender) van de respondenten verzameld. DataverzamelingOp 11 maart is de enquête online gekomen.De uitnodiging om de enquête in te vullen is in eerste instantie specifiek met 80 personen gedeeld.Deze selectie is samengesteld door het ondersteuningsteam van Wijk van de Toekomst.Het team heeft gekeken naar welke personen betrokken zijn geweest bij de ontwikkelingen in wijken, buurten of dorpen en waarmee de afgelopen vier jaar veelvuldig contact is geweest.Op 20 maart en op 27 maart zijn er reminders verstuurd naar dezelfde groep mensen.Aanvullend is vanaf 20 maart ingezet op snowball sampling, waarbij dezelfde mensen uit zijn genodigd de enquête door te sturen naar andere relevante contacten.In de eerste week van april heeft het team een aantal specifieke contacten nog telefonisch herinnerd aan de enquête.Deze werden geselecteerd omdat het team kon achterhalen vanuit welke gebieden er nog weinig respons was.De enquête is op 6 april gesloten, op dat moment hadden 41 respondenten de vragenlijst ingevuld. AnalyseDe analyse is uitgevoerd door de onderzoeker van Tilburg University, in de maanden april en mei 2024.Hierbij werd gebruik gemaakt van het statistiekpakket SPSS (versie 29.0.1).De analyses betroffen voornamelijk beschrijvende statistiek, voor aanvullende verbanden is gebruik gemaakt van Chi-square testen (voor het vergelijken van groepen op categorische variabelen), Mann-Whitney U testen (voor het vergelijken van scores op ordinale variabelen tussen twee groepen) en Kendalls Tau (voor de correlatie tussen twee ordinale variabelen).Er is gekozen voor Kendall i.p.v.Spearman in verband met de kleine steekproef.Naast de data uit de vragenlijst is gebruik gemaakt van een aantal variabelen uit het databestand van Wijk van de Toekomst, specifiek voor de regio per wijk, de mate van stedelijkheid, en of een wijk zich meer richt op individuele of collectieve warmte-oplossingen.¹Naast de auteur van TiU willen we ook Giulia Bazzan van TiU hartelijk danken voor haar input op de vragenlijst

Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.