Multiple Sklerozlu bireylerde kognitif fonksiyonların fonksiyonel performans, yorgunluk, kinezyofobi ve fiziksel aktivite düzeyi ile ilişkisi
Bibliographic record
Abstract
Giriş-Amaç: Multiple skleroz (MS) santral sinir sistemin (SSS) inflamatuar, demiyelinizasyon ve plaklarla karakterize nörodejeneratif hastalığıdır. Plakların yaygınlığı ve lokalizasyonu MS'te semptom tablosunu çeşitlendirmektedir. MS'te kognitif bozukluklar sıklıkla bilişsel işlem hızı ile ilişkilidir. Motor fonksiyonlardaki azalmanın kognitif fonksiyonlardaki bozuklukların belirteçlerinden olduğunu gösteren çalışmalar mevcut olsa da MS'de gelişen kognitif fonksiyonlardaki bozuklukların etiyopatogenezi tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu nedenle çalışmamızın amacı MS'li bireylerde kognitif fonksiyonların fonksiyonel performans, yorgunluk, kinezyofobi ve fiziksel aktivite düzeyi ile ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Özel Bingöl Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'ne yönlendirilen ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 40 MS tanılı ve 40 sağlıklı birey ile gerçekleştirildi. Katılımcılar MS ve kontrol grubu şeklinde ikiye ayrıldı. Tüm katılımcıların sosyodemografik verileri demografik bilgi formu ile, kognitif fonksiyonları Montreal Bilişsel Değerlendirme (MOBİD) ve İz Sürme Testi (İST A-B formu), fonksiyonel performans; 6 dakika yürüme testi (6DYT), 30 Saniye Otur Kalk Testi (30-sn OKT), Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKYT) ile; yorgunluk, Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile kinezyofobi; Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ve fiziksel aktivite ise Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (UFAA-KF) ile değerlendirildi. Verilerin analizinde SPSS 16.0 paket programı kullanıldı. X2-testi ile niteliksel değişkenlerin analizi yorumlandı. Verilerin gruplar arasındaki fark değerleri, veriler normal dağılıma uygun olanlar Independent Sample T test, normal dağılıma uygun olmayanlar ise Mann Whitney U testi ile değerlendirildi. Sağlıklı katılımcıların verileri ile karşılaştırmak için One Sample T testi kullanıldı. Veriler arasındaki ilişki değerlendirmesi, Pearson veya Spearman korelasyon testi ile değerlendirildi. İstatistiksel olarak anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda gruplar arası karşılaştırmada çalışma durumu, MOBİD (p<0.002), İST A-B (p<0.001) değerlerinde, 6DYT VAS (p<0.001), dispne (p<0.001), yorgunluk (p<0.001) skorları hem başlangıç hem de bitiş değerlerinde , yürüme mesafesinde (p<0.001); 30-sn OKT (p<0.001), ZKYT (p<0.001), yorgunluk (p<0.001), kinezyofobi (p<0.001), UFAA-KF toplam puan (MET-dk/hafta) (p=0.035) ve fiziksel aktivite düzeylerinde (p=0.041) istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. MOBİD ile 6DYT yürüme mesafesi (r=0.405, p=0.035), 30-sn OKT (r=0.401, p=0.048), YŞÖ (r=-0.550, p=0.032) ve UFAA-KF (MET-dk/hafta) (r=0.495, p=0.047) arasında; İST A-B ile 6DYT yürüme mesafesi (A: r=0.465, p=0.045; B: r=0.420, p=0.039) ve 30-sn OKT (A: r=0.410, p=0.038; B: r=0.405, p=0.045) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Sonuç: Sonuçlarımız, MS hastalarında kognitif fonksiyonlardaki bozulmaların fonksiyonel performans düşüşü, artmış yorgunluk seviyeleri, yüksek kinezyofobi ve azalmış fiziksel aktivite düzeyleri ile anlamlı derecede ilişkili olduğunu göstermiştir. MS hastalarında kognitif fonksiyonların kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesinin, kişiselleştirilmiş rehabilitasyon programlarının geliştirilmesinde ve fiziksel ile psikolojik iyilik halinin artırılmasında önemli bir role sahip olduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Fiziksel aktivite, fonksiyonel performans, kinezyofobi, kognitif fonksiyon, Multiple skleroz, yorgunluk
Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.
How this classification was reachedexpand
Full frame machine prediction
Teacher imitationNot calibrated prevalence, not ground truth. Human validation pending. The Gemma side is a direct model label for every work in the frame, read from the title-only record. The Codex side is a classifier learned from the 10,348 direct Codex labels and calibrated to design-weighted sample rates; fields without enough sample support carry no Codex call. Candidate is the union of the two sides; consensus is their intersection. These outputs are machine_predicted_unvalidated and are not human labels.
Distilled classifier scores by category (both heads)
| Category | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Metaresearch | 0.001 | 0.002 |
| Meta-epidemiology (narrow) | 0.001 | 0.001 |
| Meta-epidemiology (broad) | 0.002 | 0.002 |
| Bibliometrics | 0.002 | 0.001 |
| Science and technology studies | 0.001 | 0.001 |
| Scholarly communication | 0.002 | 0.002 |
| Open science | 0.001 | 0.002 |
| Research integrity | 0.002 | 0.002 |
| Insufficient payload (model declined to judge) | 0.014 | 0.003 |
Machine scores (provisional)
The two teacher heads of the student model, read on this work. A score orders the frame for review; it never asserts a category, and the validation status ships verbatim with every row.
Baseline scores from an immature model (maturity gate not passed, 7 training rounds). Scores rank; they never assert a category.
score_only:v0-immature-baseline · verbatim from the scoring run: score_only means the number may rank works, and no category label ships from itClassification
machine, unvalidatedMachine predicted; a candidate call from one source (direct Gemma or distilled Codex), not a consensus.
How this classification was reached, model by model and score by score, is at the end of the page under "How this classification was reached".