Chrzty szlacheckie w parafii Luzino w drugiej połowie XVIII wieku
Notice bibliographique
Résumé
Słowa kluczowe: demografi a staropolska, rodzina drobnoszlachecka, nowożytność, Kaszuby, genealogia, drobna szlachta, rejestracja metrykalna, staropolskie metryki chrztów Praca ta stanowi kontynuację badań nad genealogią i demografi ą kaszubskiej rodziny drobnoszlacheckiej w dobie nowożytnej.Zapoczątkowała ją opublikowana wcześniej analiza ślubów szlacheckich z parafi i luzińskiej 1 .Opracowanie i szczegółowa analiza źródeł metrykalnych dzięki wychwyceniu wszelkich informacji dotyczących osób nobilitowanych ma ułatwić rekonstrukcję rodzin szlacheckich dawnego powiatu puckiego i mirachowskiego, dać pogląd na ich funkcjonowanie, wzajemne relacje i obyczajowość poszczególnych rodzin, a przede wszystkim umożliwić prześledzenie procesów demografi c znych zachodzących w tej grupie społecznej.Zapisy metrykalne dokumentujące egzystencję poszczególnych jednostek służyły pierwotnie celom administracyjnym.W ten sposób ewidencjonowano i poddawano kontroli najważniejsze momenty życia chrześcijanina, to jest sakrament chrztu, małżeństwa oraz śmierć.Mimo że źródła te stanowią bogaty materiał niezbędny do obserwacji przemian demografi c znych, a także zawierają cenne informacje użyteczne w badaniach onomastyczno-historycznych, stopień ich wykorzystania jest ciągle stosunkowo niski 2 .Ter min "metryka", pochodzący od łacińskiego słowa metricula oznaczającego spis, regest, katalog 3 , w przeszłości najczęściej stosowany był w nomenklaturze sądowniczo-kancelaryjnej jako określenie kościelnych i świeckich spisów urzędowych, ksiąg wpisów (np.Metrica Regni Poloniae), inwentarzy i innych tego 1 Anna Stachows a-Krzy an ows a, Małżeństwa szlacheckie w parafi i Luzino w latach 1670-1797 w świetle ksiąg metrykalnych (przyczynek do dziejów szlachty kaszubskiej), Zapiski Historyczne, t. 79: 2014, z. 3, s.115-140.2 Radosław Kotec i, Rejestracja metrykalna wiernych w świetle potrydenckiego ustawodawstwa Kościoła Katolickiego (ze szczególnym uwzględnieniem prawodawstwa diecezji Chełmińskiej, Gnieźnieńskiej, Płockiej i Włocławskiej), Nasza Przeszłość, t. 112: 2009, s. 136-137.3 Karolina Korenda, Chrzty w parafi i Pszczew w latach 1632-1667, Rocznik Lubuski, t. 27: 2001, cz. 2, s. 66.Anna Stachowska-Krzyżankowska [490] www.zapiskihistoryczne.pl typu wykazów 4 .Genezę rejestracji metrykalnej, w takim znaczeniu, w jakim rozumiemy ją współcześnie, upatruje się we wczesnochrześcijańskich katalogach ochrzczonych i katechumenów, a także w spisach zmarłych.Zwyczaj ewidencji wiernych został jednak przez Kościół dość wcześnie zarzucony.W Europie Zachodniej do prowadzenia zapisów metrykalnych powrócono w pierwszej połowie XIV w.Za najstarszą uważa się rejestrację chrztów z włoskiego Arezzo z 1314 r., a także z Cremony (1369) i Sieny (1379).Równie stare są metrykalia niektórych parafi i niemieckich (Rheine (1345), Münster (1403), Endersdorf ( 1415)).Za najstarszą we Francji przyjmuje się rejestrację metrykalną parafi i Givry (Saône-et--Loire), w której zachowały się księgi pogrzebów od 1334 r. i ślubów od 1336 r. 5 Z połowy XV w. pochodzi pierwsza wzmianka używająca na ziemiach polskich terminu "metryka" w stosunku do spisów nupturientów 6 .W 1459 r. w statutach biskupa Tomasza Strzępińskiego zawarto przepisy dotyczące prowadzenia rejestru nowożeńców w parafi ach diecezji krakowskiej 7 .W Polsce najstarsze zachowane katolickie źródła metrykalne pochodzą właśnie z terenu Małopolski i są to księgi ślubów z krakowskiego kościoła Najświętszej Marii Panny (od 1548 r.) oraz metrykalia parafi i w Bochni (od 1559 r.) 8 .Obowiązek powszechnej rejestracji chrztów i małżeństw w Kościele katolickim wprowadził dopiero sobór trydencki w listopadzie 1563 r., nakazując plebanom staranne prowadzenie i przechowywanie ksiąg metrykalnych.W Polsce do końca lat siedemdziesiątych XVI w. potwierdzały ten obowiązek synody zwoływane w poszczególnych diecezjach.Synod piotrkowski, który rozciągnął obowiązek prowadzenia rejestracji metrykalnej na całą Rzeczpospolitą, nakazał dodatkowo prowadzenie ksiąg bierzmowanych, przystępujących do komunii wielkanocnej oraz tzw.status animarum.Nakaz prowadzenia ksiąg zmarłych wprowadził dopiero w 1614 r.Rytuał rzymski (a w Polsce Rytuał Piotrkowski w 1631 r.) 9 .Osobną kwestią pozostaje rzetelność i jakość prowadzenia rejestracji metrykalnej, na którą wpływ miało wiele czynników, w tym osobiste cechy poszczególnych duszpasterzy, ich kwalifi kacje i wykształcenie 10 .Sytuacja polityczna, w jakiej znalazła się Rzeczpospolita w epoce nowożytnej, liczne wojny i epidemie, nie sprzyjały regularnemu i rzetelnemu prowadzeniu metryk, do czego nawoływały duchowieństwo parafi alne kolejne synody i listy pasterskie zarówno w XVII, jak i w XVIII w.W efekcie rzeczywiste prowadzenie zapisów ochrzczonych, zaślubionych i zmarłych upowszechniło się na terenach polskich dopiero w pierwszej połowie XVIII w.
Récupéré en direct depuis OpenAlex et désinversé. Les résumés ne sont pas conservés dans cette base de données : les index inversés représentent 8,6 Go des 9,3 Go de texte de la base, et le serveur dispose de 13 Go libres.
Comment cette classification a été obtenuedéplier
Prédiction machine sur la base complète
Imitation des enseignantsNi prévalence calibrée, ni vérité terrain. Validation humaine à venir. Le volet Gemma est une étiquette directe du modèle pour chaque travail de la base, lue sur la notice réduite au titre. Le volet Codex est un classifieur appris des 10 348 étiquettes directes de Codex et calibré sur les taux pondérés de l'échantillon; les champs sans appui suffisant ne portent aucun appel Codex. Le mode candidate est l'union des deux volets; le consensus est leur intersection. Ces sorties portent le statut machine_predicted_unvalidated et ne sont pas des étiquettes humaines.
Scores du classifieur distillé par catégorie (deux têtes)
| Catégorie | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Métarecherche | 0,001 | 0,001 |
| Méta-épidémiologie (sens strict) | 0,000 | 0,000 |
| Méta-épidémiologie (sens large) | 0,000 | 0,000 |
| Bibliométrie | 0,002 | 0,003 |
| Études des sciences et des technologies | 0,003 | 0,005 |
| Communication savante | 0,006 | 0,003 |
| Science ouverte | 0,000 | 0,002 |
| Intégrité de la recherche | 0,001 | 0,003 |
| Charge utile insuffisante (le modèle a refusé de juger) | 0,005 | 0,001 |
Scores machine (provisoires)
Les deux têtes enseignantes du modèle étudiant, lues sur ce travail. Un score ordonne la base pour la relecture; il n'affirme jamais une catégorie, et le statut de validation accompagne chaque rangée tel quel.
Scores de référence d'un modèle non mature (critères de maturité non atteints, 7 itérations). Un score ordonne; il n'affirme jamais une catégorie.
score_only:v0-immature-baseline · tel quel depuis la passe de notation : score_only signifie que le nombre peut ordonner les travaux, et qu'aucune étiquette de catégorie n'en découleClassification
machine, non validéePrédiction automatique; un appel candidat d’une seule source (Gemma direct ou Codex distillé), pas un consensus.
Le détail, modèle par modèle et score par score, se trouve en fin de page sous « Comment cette classification a été obtenue ».