Notice bibliographique
Résumé
Biyografik kaynaklarda kendisine yer verilmeyen Tutmacı ile ilgili bilgiler eserlerinden elde edilmektedir. “Tutmacı”, şairin mahlası olsa gerektir. O, 8 Ramazan 808/27 Şubat 1406 tarihinde tamamladığını belirttiği Gül ü Hüsrev mesnevîsinin “sebeb-i nazm-ı kitâb” bölümünde çağdaşı Ahmedî (1333?/1413?) ile Şeyhoğlu Mustafâ (1340?/1410?)’dan hürmetle bahsetmekte ve yaşının hayli ilerlemiş olduğunu söylemektedir. Ayrıca tercüme tarihi belli olmayan Tabî‘at-nâme’sinin medhiye kısmında Umûr Bey’i methetmektedir. 14. ve 15. yüzyıllarda yaşadığı bilinen üç Umûr Bey vardır. Bunlardan ilki Aydınoğlu Umûr Bey’dir. 25 yaşında yani 1334’te tahta geçmiş, 1348’de henüz 39 yaşında iken ölmüştür. Kısa hayatı içinde sanat ve bilimin dostu olmuş, Arapça ve Farsça ilmî ve edebî eserlerin tercümesini teşvik etmiştir (Babinger 1992: 263; Baykara 1990). Aydınoğlu Îsâ Bey’in oğlu ve Gazi Umûr Bey’in yeğeni ikinci Umûr ise 1402-1403 yıllarında başa geçmiş, 1405’te vefat etmiştir (Merçil 1991: 241). Üçüncüsü ise Timurtaş Paşa’nın oğludur. 1434’te ölen bu Umûr Bey âlim bir zattır. O da çok sayıda eserin Türkçe’ye çevrilmesini desteklemiştir (Tekindağ 1993: 373). Eldeki bu bilgilerden hareketle Tutmacı’nın; 14. yüzyılın ikinci yarısı ile 15. yüzyılın ilk yarısında Batı Anadolu’da Aydınoğulları ve Germiyan sahalarında yaşadığı, 1406’da ileri bir yaşta Gül ü Hüsrev mesnevîsini çevirdiği söylenebilir. Şairin bilinen eserleri şunlardır: 1. Gül ü Hüsrev: İranlı Feridüddîn-i Attâr’ın aynı adı taşıyan Farsça mesnevîsinden çeviridir. Eser Türkçeye çevrilirken ana metnin muhtevasına sadık kalınmış, sadece yer yer kısaltılmıştır. “mefâ’îlün mefâ’îlün fe’ûlün” vezninin kullanıldığı 5467 beyitlik mesnevîde Rum kayserinin oğlu Hüsrev ile Huzistan şahının kızı Gülruh arasındaki beşerî aşk anlatılmıştır. Metnin tespit edilebilen üç nüshası bulunmaktadır. “İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’nde TY 9862”deki ilk nüshayı tespit eden Agâh Sırrı Levend yazma hakkında bir tanıtma yazısı kaleme almıştır (Levend 1960a). Paris Bibliotheque National 313 numarada kayıtlı (Blochet 1932: 134) ikinci nüshayı Cihan Okuyucu tanıtmıştır (1996). Üçüncü nüsha ise “Medine, Melik Abdülaziz Kütüphanesi 811/9”da yer almaktadır. Gül ü Hüsrev üzerinde iki doktora çalışması yapılmıştır (Yoldaş 1998; Solmaz 2007). 2. Tabî’at-nâme: Tıbbî konularla ilgili Farsçadan çevrilmiş 372 beyitlik bir mesnevîdir. Hangi eserden ve ne zaman çevrildiği belli olmayan Tabî’at-nâme, Umûr Bey adına kaleme alınmıştır. “Tevhîd, na’t ve medhiyye” ile başlayan mesnevîde çeşitli yiyeceklerin tıbbî yönden önemi, musikinin insan ruhuna etkileri anlatılmıştır. Eserin faksimilesi yayımlanmıştır (Ertaylan 1960). Eser hakkında bir bitirme tezi mevcuttur (Şahin 1992). Tamamen din dışı konularda ve sanat yönü fazla kuvvetli olmayan ikinci derece eserler kaleme alan Tutmacı, Gül ü Hüsrev’inde yer yer sanatlı söyleyişi ve lirizmi yakalamışsa da anlatımı genellikle kuru ve sadedir. Şairin; metinde çok sayıda atasözüne, deyime ve cinasa yer verdiği, zaman zaman Arapça ve Farsça ifadeler kullansa da elinden geldiğince anlaşılır olmaya ve halk zevkine inmeye çalıştığı, Türkçeyi aruza uygulamada zorlandığı, sık sık vezin kusuru yaptığı dikkati çekmektedir.
Récupéré en direct depuis OpenAlex et désinversé. Les résumés ne sont pas conservés dans cette base de données : les index inversés représentent 8,6 Go des 9,3 Go de texte de la base, et le serveur dispose de 13 Go libres.
Comment cette classification a été obtenuedéplier
Prédiction machine sur la base complète
Imitation des enseignantsNi prévalence calibrée, ni vérité terrain. Validation humaine à venir. Le volet Gemma est une étiquette directe du modèle pour chaque travail de la base, lue sur la notice réduite au titre. Le volet Codex est un classifieur appris des 10 348 étiquettes directes de Codex et calibré sur les taux pondérés de l'échantillon; les champs sans appui suffisant ne portent aucun appel Codex. Le mode candidate est l'union des deux volets; le consensus est leur intersection. Ces sorties portent le statut machine_predicted_unvalidated et ne sont pas des étiquettes humaines.
Scores du classifieur distillé par catégorie (deux têtes)
| Catégorie | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Métarecherche | 0,001 | 0,003 |
| Méta-épidémiologie (sens strict) | 0,001 | 0,001 |
| Méta-épidémiologie (sens large) | 0,001 | 0,001 |
| Bibliométrie | 0,002 | 0,002 |
| Études des sciences et des technologies | 0,002 | 0,000 |
| Communication savante | 0,006 | 0,005 |
| Science ouverte | 0,002 | 0,004 |
| Intégrité de la recherche | 0,002 | 0,002 |
| Charge utile insuffisante (le modèle a refusé de juger) | 0,727 | 0,603 |
Scores machine (provisoires)
Les deux têtes enseignantes du modèle étudiant, lues sur ce travail. Un score ordonne la base pour la relecture; il n'affirme jamais une catégorie, et le statut de validation accompagne chaque rangée tel quel.
Scores de référence d'un modèle non mature (critères de maturité non atteints, 7 itérations). Un score ordonne; il n'affirme jamais une catégorie.
score_only:v0-immature-baseline · tel quel depuis la passe de notation : score_only signifie que le nombre peut ordonner les travaux, et qu'aucune étiquette de catégorie n'en découleClassification
machine, non validéePrédiction automatique; un appel candidat d’une seule source (Gemma direct ou Codex distillé), pas un consensus.
Le détail, modèle par modèle et score par score, se trouve en fin de page sous « Comment cette classification a été obtenue ».