TÜRKİYE’DE OKUL SAĞLIĞI HİZMETLERİNİN KÜRESEL GİRİŞİMLER EKSENİNDE İRDELENMESİ

Bu gozden gecirme calismasinda; Turkiye’de mevcut okul sagligi hizmetlerinin kuresel girisimler ekseninde degerlendirilmesi ve okul sagligi hizmetlerinin gelistirilmesine yonelik onerilerde bulunulmasi amaclanmistir. Bu baglamda temel kuresel girisimler olarak; 1986  Ottawa Sagligi Gelistirme Toplantisi’ndan sonra, Avrupa Konseyi, Avrupa Topluluklari Komisyonu ve Dunya Saglik Orgutu (DSO) Avrupa Ofisi tarafindan 1995 yilinda Avrupa’da sagligin gelistirilmesi ve egitim faaliyetlerini yerel, ulusal, bolgesel ve kuresel duzeyde harekete gecirmek ve guclendirmek amaciyla baslattiklari Kuresel Okul Sagligi Girisimi ( Sagligi Gelistiren Okullar Agi) , UNICEF’in (Birlesmis Milletler Cocuklara Yardim Fonu) haklar temellinde gelistirdigi Cocuk Dostu Okullar kavrami, Dunya Bankasi ve Oxford Universitesi’nin Cocuk Gelisimi analizi ile gelistirdikleri, adil okul sagligi politikalari, guvenli ogrenme ortami, becerilere dayali saglik egitimi, okul temelli saglik ve beslenme hizmetlerini kapsayan Temel Maliyet Etkili Halk Sa gligi Paketi (FRESH Modeli-Etkili Okul Sagliginda Kaynaklara Odaklanilmasi), DSO, UNESCO (Birlesmis Milletler Egitim, Bilim ve Kultur Orgutu), UNICEF ve Dunya Bankasinin ortak girisimi olan ve dort bilesenin (adil okul sagligi politikalari, guvenli ogrenme ortami, becerilere dayali saglik egitimi, okul temelli saglik ve beslenme hizmetleri) tum okullarda ele alinmasini oneren FRESH modeli, UNICEF ve WFP’nin (Dunya Gida Programi), 2002 yilinda ortaklasa yurutmeye basladiklari okul cocuklarinin beslenme durumunu ve sagligini iyilestirmek icin uygun maliyetli mudahaleler paketi ( Temel Hizmet Paketi), Hastalik Kontrol ve Onleme Merkezi’nin (CDC) butuncul cocuk yaklasimina iliskin ogretiyle koordineli okul sagligi modeli ( Butuncul Yaklasim) ve DSO tarafindan beslenme ile iliskili hastalik yukunun, artan kuresel halk sagligi sorunu olarak etkili sekilde ele alinmasinin ortak politika secenekleri gerektirdigi ilkesine dayanilarak, beslenme ile ilgili hastaliklarin yukunu ele alan entegre okul tabanli programlarin saglanmasi amaciyla gelistirilmis Beslenme Dostu Okul Girisimi incelenmistir. Turkiye’de okul sagligi hizmetlerinin gelisimi 1593 sayili Umumi Hifzissihha Kanunu, Saglik Hizmetlerinin Sosyallestirilmesine Dair Kanun ve Saglikta Donusum Programi kapsaminda ele alinmistir. Ayrica T.C. Milli Egitim Bakanligi ve T.C Saglik Bakanligi arasinda 2018 yilinda guncellenen Okul Sagligi Isbirligi Protokolu ve Halk Sagligi Genel Mudurlugu Cocuk ve Ergen Sagligi Daire Baskanligi koordinasyonunda yurutulen hizmetler kuresel girisimler ekseninde degerlendirilmistir. Bu bulgular isiginda, ulkemizde cagdas okul sagligi hizmetlerinin tesisi ve gelistirilmesinde tum kuresel girisimlerin ortak onerisi olan sektorler arasi isbirligini saglayacak bir Okul Sagligi Yasasi ile ulusal butuncul bir Okul Sagligi Programi olusturulabilecegi sonucuna varilmistir. Anahtar Kelimeler: Okul Sagligi, Sagligi Gelistiren Okullar Agi, Cocuk Dostu Okul, FRESH, Butuncul Yaklasim, Beslenme Dostu Okul Uluslararasi hakemli dergilerde yayimlanan makaleler Ceyhan D., Idil A., Ozdemir O., Caliskan D. Ophthalmologic Screening in A School for the Hearing Impaired in Turkey, Turkiye Klinikleri J Med Sci, 31(6):1484-90, (2011). Ozen Tunay Zuhal,CALISKAN DENIZ,OZTUNA DERYA,IDIL SEFAY AYSUN (2015).  Validation and reliability of the Cardiff Visual Ability Questionnaire for Children using Rasch analysis in a Turkish population.  British Journal of Ophthalmology, 2015307122, Doi:  10.1136/bjophthalmol-2015-307122 (Yayin No: 2158647) Ulusal hakemli dergilerde yayimlanan makaleler : Ozen Tunay Zuhal,CALISKAN DENIZ,IDIL SEFAY AYSUN,OZTUNA DERYA (2016).  Clinical Characteristics and Low Vision Rehabilitation Methods for Partially Sighted School Age Children.  Turk Oftalmoloji Dergisi, 46, 68-72., Doi: 10.4274/tjo.82653  (Kontrol No: 3285714) Ozdemir, O., Ercevik, E., Caliskan, D., “Farkli Sosyoekonomik Duzeye Sahip Iki Ilkogretim Okulunda Ogrencilerin Buyumelerinin Degerlendirilmesi”, Ankara Universitesi Tip Fakultesi Mecmuasi, 58, 23-29, (2005). Yasar, F., Caliskan, D., Yildiz A., “Ankara Universitesi Tip Fakultesi 5. Sinif Ogrencilerinin Agiz-Dis Sagligi Durumlari ve Gunluk Agiz-Dis Bakim Aliskanliklari”, Ankara Universitesi Tip Fakultesi Mecmuasi, 60(1), (2007) Ozdemir, O., Ercevik, E., Caliskan, D., “Ankara Park Saglik Ocagi Bolgesi’nde Iki Ilkogretim Okulu’ndaki Ogrencilerde Enurezis Yayginligi Ve Iliskili Faktorler. Ibni Sina Tip Dergisi, 8(2), 98-104, (2003). Yalcin, A.,Caliskan, D., Isik, A., Abidinpasa Saglik Grup Baskanligi Bolgesi'nde Iki Ilkogretim (6.,7. ve 8.siniflar) ve Iki Lisede Rubella Seroprevalans Calismasi”, Ankara Universitesi Tip Fakultesi Mecmuasi, 56(4), 225-234, (2003). Caliskan, D., Isik, A., Yasar, F., Yildirim, N., “Park Saglik Ocagi Bolgesindeki Bir Ilkokulda Dis Curukleri ve Etkili Faktorler”, Ankara Universitesi Tip Fakultesi Mecmuasi, 52(2), 77-82, (1999). Col, M., Caliskan, D., Canat, S., “SCL 90.R Tarama Testinin Bir Lise ve Yuksekokuldaki Sonuclari”, T.C. S.B. Ankara Numune Hastanesi Tip Dergisi , 34(1), 65-68, (1994). Col, M., Caliskan, D., “Park Saglik Ocagi Bolgesi'ndeki Bir ilkokulda Bas Biti Prevalansi”, Saglik ve Sosyal Vakfi Dergisi , 2(4), 19-25 (1992). Yazilan ulusal kitaplar veya kitaplarda bolumler Piyal B. (editor)., “Halk Sagligi”,Ankara Universitesi Uzaktan Egitim Yayinlari, Yayin No:92, 2011, (ISBN:978-975-482-970-9), Bolum 4. Okul Sagligi, Genclerin Saglik Sorunlari (Genclikte Riskli Davranislar), Bolum 5. Kadin Sagligi, Bolum 8. Saglik Calisanlarinin Sagligi, Bolum 15. Bulasici Hastaliklar, Bolum 16. Beslenme Ulusal bilimsel toplantilarda sunulan ve bildiri kitaplarinda basilan bildiriler: CALISKAN DENIZ (2017).  Sagligi Gelistiren Okullar Yaklasimi: Ulke Ornekleri.  Hacettepe Universitesi Okul Sosyal Hizmeti Uygulama ve Arastirma Merkezi- Okul Sagligina Farkli Disiplinlerden Yaklasimlar (Ozet Bildiri/Davetli Konusmaci)(Yayin No:3913316) CALISKAN DENIZ (2017).  Sagligi Gelistirme Perspektifinden Beslenme Uygulamalari Saglik Etkileri.  Ankara Universitesi Kadin Platformu- Saglikli Beslenme ve Saglikli Yasama (Ozet Bildiri/Davetli Konusmaci)(Yayin No:3913418)

Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.