Podzielona lojalność: radykalizacja polityczna menonitów w Wymyślu Niemieckim w międzywojennej Polsce (1918-1939)
Bibliographic record
Abstract
Poprzez analizę upolitycznienia menonitów z Wymyśla Niemieckiego na Mazowszu w latach 20. I 30. XX wieku, w artykule kwestionuje się powszechne, błędne przekonanie, że menonici byli apolityczni. W rezultacie trudnych warunków ekonomicznych po wielkim kryzysie oraz coraz bardziej autorytarnej i nacjonalistycznej polityki rządu polskiego w latach 30. XX wieku, menonici z Wymyśla Niemieckiego, jako niemieckojęzyczna mniejszość etniczna w Polsce czuli się coraz bardziej izolowani i dyskryminowani. Sytuacja, w jakiej się znaleźli zmusiła ich do opowiedzenia się za jedną z dwóch opcji: lojalności wobec polskiego rządu lub poszukiwania wsparcia wśród niemieckich partii politycznych działających w Polsce. Sytuacja polityczna w Polsce w latach 1936-1939 sprawiała, że działalność agenturalna III Rzeszy trafiała na podatny grunt. Część menonitów w poczuciu zagrożenia działaniami rządu sanacyjnego, a związanego z ograniczeniem praw obywatelskich, zwróciła się o wsparcie do niemieckich nacjonalistycznych i pronazistowskich partii politycznych (w tym NSDAP). Niektórzy stali się aktywnymi członkami tych organizacji, co sprawiło, że władze II RP zaczęły postrzegać menonitów z Wymyśla Niemieckiego jako zagrożenie. Aktywni politycznie menonici objęci zostali nadzorem policyjnym i prowadzono wobec nich działania wywiadowcze. W wyniku pracy policji niektórzy menonici z Wymyśla Niemieckiego trafili na listy osób stanowiących zagrożenie dla państwa polskiego. Po napaści Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku menonici z list osób stanowiących zagrożenie dla państwa polskiego zostali aresztowani, a niektórzy zostali osadzeni w obozie internowania w Berezie Kartuskiej. Zerwanie z apolitycznością charakteryzującą menonitów w początku II RP i wejście w sferę wpływów organizacji proniemieckich sprawiła, że we wrześniu 1939 roku mieszkańcy Wymyśla Niemieckiego udzielili poparcia niemieckim wojskom okupacyjnym.
Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.
How this classification was reachedexpand
Full frame distilled prediction
Teacher imitationNot calibrated prevalence, not ground truth. Human validation pending. Learned from the 10,348 direct Codex labels and 10,348 direct Gemma labels. Candidate is the union of thresholded teacher heads; consensus is their intersection. These outputs are machine_predicted_unvalidated and are not human labels or direct frontier model labels.
Codex and Gemma teacher scores by category
| Category | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Metaresearch | 0.002 | 0.002 |
| Meta-epidemiology (narrow) | 0.001 | 0.001 |
| Meta-epidemiology (broad) | 0.002 | 0.001 |
| Bibliometrics | 0.000 | 0.004 |
| Science and technology studies | 0.004 | 0.002 |
| Scholarly communication | 0.000 | 0.001 |
| Open science | 0.002 | 0.001 |
| Research integrity | 0.001 | 0.001 |
| Insufficient payload (model declined to judge) | 0.003 | 0.015 |
Machine scores (provisional)
The two teacher heads of the student model, read on this work. A score orders the frame for review; it never asserts a category, and the validation status ships verbatim with every row.
Baseline scores from an immature model (maturity gate not passed, 7 training rounds). Scores rank; they never assert a category.
score_only:v0-immature-baseline · verbatim from the scoring run: score_only means the number may rank works, and no category label ships from itClassification
machine, unvalidatedMachine predicted; both teacher heads agree on what is shown here.
How this classification was reached, model by model and score by score, is at the end of the page under "How this classification was reached".