Osmanlı medreselerinde dinler tarihi dersleri ve Mahmut Esad b. Emin Seydişehri
Bibliographic record
Abstract
OSMANLI MEDRESELERİNDE DİNLER TARİHİ DERSLERİ ve MAHMUT ESAD b. EMİN SEYDİŞEHRİ\n\nİnsanlığın başlangıcıyla din olgusu da varolmuş ve tarih sahnesinde sarsılmaz konumuyla hep önemini hissettirmiştir. Tarihi süreç içerisinde yaşanan dinlerin tümü "Dinler Tarihi" denilen bir disiplin içerisinde benzer, farklı ve ortak yönleri karşılaştırmalı olarak ele alınıp incelenmiştir.\n\nGünümüzde önemini iyiden iyiye hissettiren bu disiplinin, Osmanlı medreselerindeki durumunun incelenmesi, yaşadığımız döneme ışık tutması açısından önem arz etmektedir. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde, yani XIX. y.y.'ın son yarısında, "Dinler Tarihi" adı altında programda yer alan bu ders, değerli ilim adamlarını ve müderrislerini gün yüzüne çıkarmıştır. Bu isimlerin en önemlilerinden birisi de Mahmut Esad b. Emin Seydişehri'dir. Tanzimat ve Cumhuriyet arasında çok hassas bir dönemde yaşayan ve pek çok sahada yetkinliğini kanıtlayan Mahmut Esad, tarih, din ve dinler tarihi alanında pek çok eser vücuda getirmiştir.\n\nBu çalışmamızda, tarihi perspektif açısından Osmanlı medreselerinde Dinler Tarihi derslerinin müfredatta yer alması ve bu dersin müderrisliğini yapan pek çok isimden birisi olan Mahmut Esad Seydişehri'nin hayatı, eserleri, ilmi kişiliği ve dinler tarihi alanında kaleme aldığı "Tarih-i Edyân" adlı eseri incelenmeye çalışılmıştır.\n\nÇalışmamızın birinci bölümünde "Osmanlı Medreselerinde Dinler Tarihi Dersleri"; ikinci bölümünde, "Mahmut Esad b. Emin Seydişehri"nin hayatı, eserleri ve ilmi kişiliği; üçüncü bölümünde ise Mahmut Esad'ın kaleme aldığı "Tarih-i Edyân" adlı eserin muhtevası yer almıştır.\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nOSMANLI MEDRESELERİNDE DİNLER TARİHİ DERSLERİ ve MAHMUT ESAD b. EMİN SEYDİŞEHRİ\n\n\nİnsanlığın başlangıcıyla din olgusu da varolmuş ve tarih sahnesinde sarsılmaz konumuyla hep önemini hissettirmiştir. Tarihi süreç içerisinde yaşanan dinlerin tümü "Dinler Tarihi" denilen bir disiplin içerisinde benzer, farklı ve ortak yönleri karşılaştırmalı olarak ele alınıp incelenmiştir.\n\nGünümüzde önemini iyiden iyiye hissettiren bu disiplinin, Osmanlı medreselerindeki durumunun incelenmesi, yaşadığımız döneme ışık tutması açısından önem arz etmektedir. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde, yani XIX. y.y.'ın son yarısında, "Dinler Tarihi" adı altında programda yer alan bu ders, değerli ilim adamlarını ve müderrislerini gün yüzüne çıkarmıştır. Bu isimlerin en önemlilerinden birisi de Mahmut Esad b. Emin Seydişehri'dir. Tanzimat ve Cumhuriyet arasında çok hassas bir dönemde yaşayan ve pek çok sahada yetkinliğini kanıtlayan Mahmut Esad, tarih, din ve dinler tarihi alanında pek çok eser vücuda getirmiştir.\n\nBu çalışmamızda, tarihi perspektif açısından Osmanlı medreselerinde Dinler Tarihi derslerinin müfredatta yer alması ve bu dersin müderrisliğini yapan pek çok isimden birisi olan Mahmut Esad Seydişehri'nin hayatı, eserleri, ilmi kişiliği ve dinler tarihi alanında kaleme aldığı "Tarih-i Edyân" adlı eseri incelenmeye çalışılmıştır.\n\nÇalışmamızın birinci bölümünde "Osmanlı Medreselerinde Dinler Tarihi Dersleri"; ikinci bölümünde, "Mahmut Esad b. Emin Seydişehri"nin hayatı, eserleri ve ilmi kişiliği; üçüncü bölümünde ise Mahmut Esad'ın kaleme aldığı "Tarih-i Edyân" adlı eserin muhtevası yer almıştır.
Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.
How this classification was reachedexpand
Full frame machine prediction
Teacher imitationNot calibrated prevalence, not ground truth. Human validation pending. The Gemma side is a direct model label for every work in the frame, read from the title-only record. The Codex side is a classifier learned from the 10,348 direct Codex labels and calibrated to design-weighted sample rates; fields without enough sample support carry no Codex call. Candidate is the union of the two sides; consensus is their intersection. These outputs are machine_predicted_unvalidated and are not human labels.
Distilled classifier scores by category (both heads)
| Category | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Metaresearch | 0.001 | 0.001 |
| Meta-epidemiology (narrow) | 0.001 | 0.000 |
| Meta-epidemiology (broad) | 0.000 | 0.001 |
| Bibliometrics | 0.001 | 0.000 |
| Science and technology studies | 0.002 | 0.001 |
| Scholarly communication | 0.002 | 0.001 |
| Open science | 0.001 | 0.003 |
| Research integrity | 0.001 | 0.002 |
| Insufficient payload (model declined to judge) | 0.077 | 0.020 |
Machine scores (provisional)
The two teacher heads of the student model, read on this work. A score orders the frame for review; it never asserts a category, and the validation status ships verbatim with every row.
Baseline scores from an immature model (maturity gate not passed, 7 training rounds). Scores rank; they never assert a category.
score_only:v0-immature-baseline · verbatim from the scoring run: score_only means the number may rank works, and no category label ships from itClassification
machine, unvalidatedMachine predicted; a candidate call from one source (direct Gemma or distilled Codex), not a consensus.
How this classification was reached, model by model and score by score, is at the end of the page under "How this classification was reached".