Een meccanodoos vol verschalende kreeften. Hoe een debat in Quebec de aabzet kan vormen voor een 'historiografisch moment' in de Vlaamse geschiedschrijving
Bibliographic record
Abstract
Debatten, aldus de Nederlandse geschiedfilosoof Chris Lorenz, vormen de basis van een historiografische analyse. Ze stellen ons in staat om bepaalde historiografische conventies en praktijken te observeren en te analyseren. Anders gezegd: debatten laten ons toe om een ‘historiografisch moment’ vast te leggen. In de jaren 1990 vonden er zowel in de Canadese provincie Quebec als Vlaanderen debatten plaats onder historici. De discussie in Quebec over de rol van de invloedrijke priester-historicus Lionel Groulx vormde de aanleiding om te reflecteren over de invulling van nationalisme en geschiedenis in de overwegend Franstalige samenleving. In Vlaanderen was het debat tussen journalist-historicus Marc Reynebeau en de historicus en politicus Eric Defoort volgens Marnix Beyen een “leerrijke polemiek”. Dit artikel vergelijkt deze twee debatten en plaatst ze in de bredere historiografische context van de twee regio’s, om zo een ‘historiografisch moment’ te capteren. Het focust in het bijzonder op de verschillen tussen de geschiedfilosofische visies en de historiografische praktijk die daaruit zijn voortgekomen. Ik zal immers beargumenteren dat het gangbare uitgangspunt van de Vlaamse geschiedschrijving haaks staat op de Quebecse historiografie. In Quebec ligt de nadruk voornamelijk op het concept van determinisme, in Vlaanderen daarentegen is het uitgangspunt tegenovergesteld. De focus ligt in de eerste plaats op het contingente. Het veronderstelt dat, hoewel structuren aanwezig zijn, toeval en individuele beslissingen de bovenhand nemen op structurele determinanten. Het verschil, zo zal ik argumenteren, heeft deels te maken met de blijvende invloed van de Vlaams-nationalistische politicus en historicus Hendrik Elias op de hedendaagse geschiedpraktijk. Aan de hand van een analyse van de drie edities van de Encyclopedie van de Vlaamse beweging, zal geïllustreerd worden dat Elias’ geschiedvisie (en de historiografische ‘oerknal’ die hij had veroorzaakt) tot vandaag nog een hoeksteen vormt van de historiografische praktijk. Dit onderliggend aspect toelichten, kan helpen om het conventionele beeld uit te dagen en sterker stil te staan bij mogelijke alternatieve benaderingen voor de Vlaamse historiografie.
Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.
How this classification was reachedexpand
Full frame machine prediction
Teacher imitationNot calibrated prevalence, not ground truth. Human validation pending. The Gemma side is a direct model label for every work in the frame, read from the title-only record. The Codex side is a classifier learned from the 10,348 direct Codex labels and calibrated to design-weighted sample rates; fields without enough sample support carry no Codex call. Candidate is the union of the two sides; consensus is their intersection. These outputs are machine_predicted_unvalidated and are not human labels.
Distilled classifier scores by category (both heads)
| Category | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Metaresearch | 0.001 | 0.002 |
| Meta-epidemiology (narrow) | 0.000 | 0.000 |
| Meta-epidemiology (broad) | 0.000 | 0.000 |
| Bibliometrics | 0.001 | 0.002 |
| Science and technology studies | 0.012 | 0.005 |
| Scholarly communication | 0.009 | 0.003 |
| Open science | 0.001 | 0.002 |
| Research integrity | 0.002 | 0.003 |
| Insufficient payload (model declined to judge) | 0.055 | 0.002 |
Machine scores (provisional)
The two teacher heads of the student model, read on this work. A score orders the frame for review; it never asserts a category, and the validation status ships verbatim with every row.
Baseline scores from an immature model (maturity gate not passed, 7 training rounds). Scores rank; they never assert a category.
score_only:v0-immature-baseline · verbatim from the scoring run: score_only means the number may rank works, and no category label ships from itClassification
machine, unvalidatedMachine predicted; a candidate call from one source (direct Gemma or distilled Codex), not a consensus.
How this classification was reached, model by model and score by score, is at the end of the page under "How this classification was reached".