19. YÜZYIL SONU- 20. YÜZYIL BAŞINDA İSTANBUL’DA APARTMAN TİPİ KONUTLARIN GELİŞİMLERİNİN VE NEDENLERİNİN İRDELENMESİ
Bibliographic record
Abstract
Tanzimat Devri’yle kırsaldan kentlere büyük göç dalgaları olmuş ve mevcut konut stoku yetersiz kalmıştır. Kentlerin ve kullanıcıların istekleri doğrultusunda değişen konjonktür, mimarlık bağlamında hızlı gelişmeler kaydedilmesini sağlamıştır. Bu gelişmeler sonucunda yaşanan değişimlerin Osmanlı Devleti’ne aksedilmesi doğal olarak zamanın başkenti İstanbul’a bakılarak anlaşılacağından araştırma konusu İstanbul’da değişen konut yapılarını, daha özelde ise apartman tipi konut yapılarını kapsamaktadır. İstanbul’da yüzyıllar içerisinde süregelen yaşam biçimlerinin farklılığını yansıtan zengin bir konut birikimi olduğu düşünüldüğünde apartmanlar, geleneksel Osmanlı evi için ciddi bir kopuşun örnekleri olarak görülmektedir. Bunun yanında apartmanların ilk örneklerinin kurgulandığı dönemde, kent ve mekân algısındaki farklılaşmaların olduğu, yaşam biçimlerinde değişik dönüşümlerin gözlendiği bir süreç olarak göz önünde bulundurulduğunda, bu yapıların daha detaylı bir inceleme gerektirdiği düşünülmektedir. Araştırmanın temel amacı günümüzde sık rastlanan, İstanbul’un değişim ve dönüşümlerinde etkili olan apartman tipi konutların ülkemizdeki oluşum nedenlerinin irdelenmesidir. Apartman tipi konutun getirdiği yaşam biçimlerine uyumun ve yeni tipolojinin dönüştürdüğü yaşam pratiğinin, Osmanlı kültürüne hangi süreçlerden geçilerek adapte olunduğu ve nasıl bir parçası olduğunun araştırılması, çalışma kapsamında irdelenmek istenmiştir. Araştırmanın içeriğine bağlı olarak bu yeni konut tipinin gelişim nedenlerinin anlaşılabilmesi için ilk önce Osmanlının son dönemi ile erken Cumhuriyet döneminde değişen konut kültürü; buna bağlı olarak bu tarihlerde gelişen sosyokültürel, ekonomik ve politik gelişmelerin aktarılması gerekli görülmektedir. Araştırma literatür taramasının özetinin ardından, içerik okuması yöntemiyle oluşturulmuştur. Kullanılan bu yöntem ile İstanbul’daki konut kültürü farklılaşmaları bölgelere göre incelenmiş, bu alanların fiziksel ve sosyo-kültürel değişimleri incelenmiştir. Ardından araştırmacı tarafından katalog taraması yapılarak belli başlı apartman örneklerine yer verilmiştir. Katalogta yer alan apartman yapılarının seçilme kriterleri günümüze ulaşmış olmaları, hakkında enformasyon toplanabilmiş olunması ve haritalarda tespit edilebilmeleridir. Araştırmanın son aşamasında oluşturulan katalogtaki yapılar değerlendirilmiş, ardından ortaya çıkan bulgular aktarılmıştır. Daha sonra genel bir değerlendirme yapılarak araştırma sonuçlandırılmıştır. Araştırma sonucunda batılılaşma hareketlerinin ve iktidarın teşvikleri ile apartman tipi konutların ilk olarak İstanbul’un gayrimüslim yoğunluklu bölgelerinde görüldüğü ortaya koyulmuştur. Bu sonuca varılmasının en geçerli sebeplerinden biri ilk yapılan toplu konut ve apartman hareketlerinin saray ve etrafında şekillendiğinin tespit edilmesidir.
Fetched live from OpenAlex and de-inverted. Abstracts are not stored in this database: the inverted indexes are 8.6 GB of the frame’s 9.3 GB of text, and the host has 13 GB free.
How this classification was reachedexpand
Full frame machine prediction
Teacher imitationNot calibrated prevalence, not ground truth. Human validation pending. The Gemma side is a direct model label for every work in the frame, read from the title-only record. The Codex side is a classifier learned from the 10,348 direct Codex labels and calibrated to design-weighted sample rates; fields without enough sample support carry no Codex call. Candidate is the union of the two sides; consensus is their intersection. These outputs are machine_predicted_unvalidated and are not human labels.
Distilled classifier scores by category (both heads)
| Category | Codex | Gemma |
|---|---|---|
| Metaresearch | 0.000 | 0.000 |
| Meta-epidemiology (narrow) | 0.000 | 0.000 |
| Meta-epidemiology (broad) | 0.000 | 0.000 |
| Bibliometrics | 0.001 | 0.001 |
| Science and technology studies | 0.003 | 0.001 |
| Scholarly communication | 0.004 | 0.002 |
| Open science | 0.000 | 0.002 |
| Research integrity | 0.001 | 0.001 |
| Insufficient payload (model declined to judge) | 0.122 | 0.038 |
Machine scores (provisional)
The two teacher heads of the student model, read on this work. A score orders the frame for review; it never asserts a category, and the validation status ships verbatim with every row.
Baseline scores from an immature model (maturity gate not passed, 7 training rounds). Scores rank; they never assert a category.
score_only:v0-immature-baseline · verbatim from the scoring run: score_only means the number may rank works, and no category label ships from itClassification
machine, unvalidatedMachine predicted; a candidate call from one source (direct Gemma or distilled Codex), not a consensus.
How this classification was reached, model by model and score by score, is at the end of the page under "How this classification was reached".